Sözlük
Raporda geçen kelimeler, sade Türkçe.
Endoskopi sonucunda, reçetede ya da doktor görüşmesinde duyup anlamadığın terimler. Her tanımın yanında bu sitedeki ilgili rehber var.
A
- Alt özofagus sfinkteriLES · mide kapağı
- Yemek borusu ile mide arasındaki kapakçık kas. Gevşediğinde mide içeriği yukarı kaçar; kahve, çikolata, nane, yağlı yemek ve geç saatte büyük porsiyon gevşemeyi artırır. Reflü rehberi →
- Antiasit
- Mide asidini anlık olarak nötralize eden ilaç grubu. Yanmayı dakikalar içinde yatıştırır ama nedeni çözmez; sık kullanım asidin geri tepmesine yol açabilir. Reflü sadece ilaçla düzelir mi? →
- Atrofik gastrit
- Uzun süren iltihap sonucu mide bezlerinin incelip azalması. Asit ve intrinsik faktör üretimi düşer; B12 ve demir emilimi azalabilir. H. pylori ve otoimmün nedenler başta gelir. Gastrit rehberi →
B
- Barrett özofagusu
- Uzun süreli reflü sonrası yemek borusunun alt ucundaki hücrelerin bağırsak hücrelerine benzer şekilde değişmesi. Endoskopik takip gerektirir; reflünün kontrol altına alınması önemlidir. Reflü rehberi →
D
- Dispepsihazımsızlık
- Üst karında dolgunluk, erken doyma, ağrı ve yanma gibi şikayetlerin genel adı. Altta gastrit, ülser ya da reflü olabileceği gibi yapısal hiçbir neden de bulunmayabilir. Belirti rehberi →
- Düşük mide asidihipoklorhidri
- Midenin yeterince asit üretememesi. Şişkinlik, geğirme, erken doyma ve emilim sorunlarıyla kendini gösterir; her mide şikayeti fazla asitten kaynaklanmaz. Düşük mide asidi yazısı →
E
- Endoskopigastroskopi
- Ağızdan ince bir kamera ile yemek borusu, mide ve onikiparmak bağırsağının görüntülenmesi. Gastrit, ülser, metaplazi ve H. pylori tanısında temel yöntemdir; biyopsi alınabilir. Sık sorulan sorular →
- Erken doyma
- Birkaç lokmadan sonra gelen tokluk ve dolgunluk hissi. Mide boşalmasının gecikmesi, gastrit, düşük asit ve stresle ilişkili olabilir. Erken doyma belirtisi →
F
- Fonksiyonel dispepsi
- Endoskopide yapısal bir bulgu olmadığı hâlde süren hazımsızlık şikayetleri. Mide-beyin ekseni, yeme hızı ve stres yönetimi tedavinin merkezindedir. Stres ve mide-beyin ekseni →
G
- Gastrit
- Mide iç yüzeyinin (mukoza) iltihaplanması. Akut ya da kronik olabilir; en sık nedenleri H. pylori, ağrı kesici kullanımı, alkol ve safra reflüsüdür. Gastrit rehberi →
- Gastroparezimide boşalmasının gecikmesi
- Mide boşalmasının yapısal bir tıkanıklık olmadan gecikmesi. Erken doyma, bulantı ve yemek sonrası şişkinlik yapar; diyabet en bilinen nedenidir. Erken doyma belirtisi →
- Geğirmeaerofaji · hava yutma
- Yutulan havanın mideden geri çıkması. Hızlı yemek, konuşarak yemek, pipet, sakız ve gazlı içecek hava yutmayı artırır; reflüde sık geğirme mide içi basıncın göstergesidir. Geğirme ve şişkinlik yazısı →
H
- Helicobacter pyloriH. pylori
- Mide mukozasına yerleşen ve gastrit, ülser ve metaplaziye zemin hazırlayan bakteri. Üre nefes testi ya da biyopsiyle tanınır; antibiyotik tedavisinden sonra onarım dönemi gerekir. H. pylori rehberi →
- Hiatal hernimide fıtığı
- Midenin üst kısmının diyaframdaki açıklıktan göğüs boşluğuna doğru kayması. Kapakçık mekanizmasını zayıflatır ve reflüyü kolaylaştırır; karın içi basıncını artıran her şey şikayeti büyütür. Reflü rehberi →
İ
- İntestinal metaplazi
- Mide mukozasındaki hücrelerin bağırsak hücrelerine benzer şekilde değişmesi; uzun süren gastritin bir sonucu. Endoskopik takip ve H. pylori'nin temizlenmesi önemlidir. Metaplazi rehberi →
L
- Laringofaringeal reflüsessiz reflü · LPR
- Mide içeriğinin boğaz ve gırtlağa kadar ulaşması. Klasik yanma olmadan boğaz gıcığı, ses kısıklığı, kronik öksürük ve boğazda takılma hissi yapar. Sessiz reflü yazısı →
M
- Mide günlüğü
- Bir hafta boyunca ne yediğinizi, nasıl yediğinizi ve sonrasında ne hissettiğinizi kaydettiğiniz çizelge. Tetikleyicileri ve öğün düzenindeki hataları ortaya çıkarır. Yazdırılabilir mide günlüğü →
- Mide koruyucuPPİ · proton pompası inhibitörü
- Mide asidi üretimini güçlü biçimde azaltan ilaç grubu. Mukozaya iyileşme fırsatı verir; uzun süreli kullanımda B12, demir ve magnezyum emilimi izlenmelidir. Doktor kararı olmadan kesilmez. Reflü ilacı ve vitamin eksikliği →
- Mide-beyin eksenibeyin-bağırsak aksı
- Beyin ile sindirim sistemi arasındaki çift yönlü sinir ve hormon iletişimi. Stres mide boşalmasını, asit salgısını ve ağrı algısını değiştirir; mide de ruh hâlini etkiler. Stres ve mide-beyin ekseni →
- Mikrobiyotabağırsak florası
- Bağırsakta yaşayan trilyonlarca mikroorganizmanın tamamı. Antibiyotik, tek tip beslenme ve uzun süreli asit baskılanması dengesini bozar; şişkinlik ve bağırsak düzensizliğiyle kendini gösterir. H. pylori sonrası onarım dönemi →
- Mukoza
- Mide ve bağırsağın iç yüzeyini kaplayan, asitten koruyan tabaka. Gastritte iltihaplanır, ülserde derinlemesine hasar görür; onarımı beslenme ritmi ve tetikleyicilerin yönetimiyle desteklenir. Gastrit rehberi →
N
- NSAİİsteroid olmayan anti-inflamatuvar ilaçlar
- İbuprofen, naproksen ve aspirin gibi ağrı kesiciler. Mide mukozasının koruyucu tabakasını zayıflatır; gastrit ve ülserin başlıca nedenlerindendir. Regl döneminde gastrit ve ağrı kesici →
Ö
- Özofajit
- Yemek borusunun, çoğunlukla reflüye bağlı iltihabı. Yutma sırasında ağrı ve yanma yapar; endoskopide derecelendirilir. Reflü rehberi →
P
- Peptik ülsermide ülseri · duodenum ülseri
- Mide ya da onikiparmak bağırsağı mukozasında derin yara. H. pylori ve ağrı kesiciler en sık nedenidir; 'doğal' çözümler her zaman masum değildir. Ülser rehberi →
R
- ReflüGÖRH · gastroözofageal reflü hastalığı
- Mide içeriğinin yemek borusuna geri kaçması. Göğüste yanma, ekşime ve geğirme ile seyreder; yeme hızı, porsiyon ve zamanlama belirleyicidir. Reflü rehberi →
S
- Safra reflüsüsafra asidi reflüsü
- Onikiparmak bağırsağındaki safranın mideye ve yemek borusuna geri kaçması. Asit reflüsünden farklı çalışır; acı su, bulantı ve asit baskılayıcılara yanıtsızlık tipiktir. Safra reflüsü yazısı →
- SIBOince bağırsakta bakteri aşırı çoğalması
- İnce bağırsakta bakterilerin aşırı çoğalması. Yemekten sonra belirgin şişkinlik, gaz ve dışkı düzensizliği yapar; düşük mide asidi ve uzun süreli PPİ kullanımı zemin hazırlayabilir. Şişkinlik yazısı →
T
- Tetikleyici besin
- Kişide şikayeti başlatan ya da artıran besin. Genel yasak listelerinden değil, kademeli deneme ve mide günlüğüyle belirlenir; herkesin listesi farklıdır. Tolerans haritası yazısı →
- Tolerans haritası
- Hangi besinin hangi miktarda, hangi pişirme yöntemiyle ve hangi saatte iyi geldiğinin kişiye özel kaydı. Eliminasyon ve kademeli geri eklemeyle oluşturulur. Mide günlüğüyle başlayın →
Ü
- Üre nefes testi
- H. pylori'yi tanımak ve tedavi sonrası temizlendiğini doğrulamak için kullanılan nefes testi. Testten önce mide koruyucuya ve antibiyotiğe ara verilmesi gerekir; süreyi hekiminiz belirler. H. pylori rehberi →
Önemli: Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; tıbbi tanı veya tedavinin yerine geçmez. Şikayetleriniz için önce bir hekime başvurun; beslenme planı tıbbi tedaviyi tamamlar.
Ön görüşme formu 3 dakika sürer.
Şikayetlerini, varsa doktor tanını ve günlük düzenini anlat; sana özel dönüş yapılır ve sürece uygunluğun birlikte değerlendirilir. Ücretsizdir.
Paylaştığın sağlık bilgileri yalnızca açık rızanla, yalnızca danışmanlık için işlenir.
