Şişkinlik, Gaz ve Geğirme

Şişkinlik ve geğirme neden olur?

Yemekten sonra gelen o basınç, sık geğirme ve karında gerginlik hissi çoğu zaman üç şeyin birleşimidir: yutulan hava, midede biriken gaz ve sindirimin yavaşlaması. Geğirme midenin "beni çok zorluyorsun" deme biçimidir; şişkinlik ise bağırsaklara inen gazın ve hareketi yavaşlayan sindirimin sonucu.

Şişkinlik gastrit, reflü, H. pylori, laktoz intoleransı, irritabl bağırsak sendromu ve kabızlıkta ortak bir belirtidir. Sürekli ve giderek artan şişkinlikte önce hekim değerlendirmesi gerekir; ama çoğu kişide ilk fark, üç alışkanlığı değiştirmekle gelir.

Üç temel alışkanlık

1. Yavaş yemek ve iyi çiğnemek. Hızlı yemek lokmayla birlikte hava yutmak demektir; o hava geğirme ve basınç olarak geri döner. Konuşarak, ayakta, ekran karşısında yemek bunu artırır.
2. Uzun açlık sonrası büyük porsiyondan kaçınmak. Saatlerce aç kalıp ardından hızla dolan mide gerilir ve geğirme refleksi devreye girer. Küçük, düzenli öğünler bu döngüyü kırar.
3. Gazlı içecek, sakız ve pipeti azaltmak. Her biri doğrudan hava yutturur. Sigara da aynı etkiyi yapar.

Beslenmede neye dikkat edilir?

Hassas dönemde pişirme tekniği

Çiğ sebzeler ve yoğun lifli salatalar genel sağlık için vazgeçilmezdir; ama hassas dönemde sindirim sistemini fazladan yorar. Sebzeleri buharda pişirmek ya da haşlamak hem mide yükünü hafifletir hem de gazı azaltır.

Lif dengesi

Lifi tamamen kesmek kabızlığı, kabızlık da şişkinliği artırır. Çözüm, lif türünü ve miktarını kademeli ayarlamaktır: yulaf, havuç, kabak ve muz gibi kolay tolere edilen kaynaklarla başlayıp zamanla çeşitlendirmek.

Gaz yapıcı besinler

Kuru baklagiller, lahana ailesi (brokoli, karnabahar, lahana), soğan, sarımsak ve bazı tatlandırıcılar (sorbitol, ksilitol) gaz üretimini artırabilir. Hepsini yasaklamak yerine hangisinin sizde sorun yarattığını sırayla test etmek daha doğru bir yoldur; danışmanlıkta bunu birlikte yaparız.

Süt ürünleri

Sütten sonra artan şişkinlik ve gaz laktoz intoleransını düşündürür. Yoğurt ve kefir genellikle daha iyi tolere edilir; tanı için hekiminize danışın.

Sık yapılan hatalar

Yemekten sonra hemen uzanmak. Sindirimi yavaşlatır, gazı hapseder ve reflüyü tetikler.

Şişkinliği "diyet"le çözmeye çalışmak. Öğün atlamak ve çok az yemek sindirimi daha da yavaşlatır.

Sürekli gazlı içecek ve sakız. "Hazmettirir" diye bilinen gazlı içecekler yutulan havayı artırır.

Stresi hesaba katmamak. Kaygı sindirimi yavaşlatır ve karın kaslarını gerer; mide-beyin ekseni şişkinlikte önemli bir aktördür.

Ne zaman doktora?

Giderek artan şişkinlik, kilo kaybı, kanlı dışkı, ateş, gece uyandıran ağrı ve bağırsak alışkanlığında ani değişiklikler mutlaka hekim değerlendirmesi gerektirir.