Belirti rehberi
Belirtinden başla.
Tanın henüz yoksa ya da raporundaki kelimeler şikayetini anlatmıyorsa buradan başla: her belirti için olası nedenler, bugün atabileceğin ilk üç adım, ilgili yazılar ve doktora gitmeyi gerektiren işaretler.
01
Mide yanması
Göğüs kemiğinin arkasında ya da mide boşluğunda, çoğunlukla yemekten sonra veya aç kalınca başlayan yanma. Asidin yemek borusuna kaçması (reflü), mukoza iltihabı (gastrit) ve uzun açlık en sık nedenlerdir.
Olası nedenler
Önce doktora
- • Yutma güçlüğü
- • İstemsiz kilo kaybı
- • Kola ve çeneye yayılan göğüs ağrısı (kalp için acil değerlendirme)
Bugün ilk üç adım
- 1Yemekten sonra en az 2–3 saat uzanmayın; dik durun ya da hafif yürüyün.
- 2Uzun açlık oluşturmayın: 3–4 saatte bir küçük öğün.
- 3Yanmayı süt ya da karbonatla söndürme alışkanlığından vazgeçin; geri teper.
02
Ekşime ve acı su gelmesi
Ağza ekşi ya da acı tat gelmesi; eğilince, yatınca ya da ağır yemek sonrası artar. Ekşi tat asit reflüsünü, acı-yeşilimsi tat safra reflüsünü düşündürür.
Bugün ilk üç adım
- 1Akşam yemeğini hafifletin ve yatmadan 3 saat önce bitirin.
- 2Yatak başını 15–20 cm yükseltin; sol yana yatın.
- 3Sıkı kemer ve bel bandından kaçının; karın içi basıncını artıran egzersizleri erteleyin.
Uzun cevaplar
03
Sürekli geğirme
Yemek sonrası durmayan geğirme çoğunlukla yutulan havadan kaynaklanır; reflüde mide içi basıncın ve kapakçık hassasiyetinin de göstergesidir. Düşük mide asidinde de sık görülür.
Olası nedenler
Bugün ilk üç adım
- 1Öğünü 20 dakikaya yayın; her lokmadan sonra çatalı bırakın.
- 2Pipet, sakız ve gazlı içeceği bırakın.
- 3Yemek sırasında az konuşun; suyu bardak bardak değil, yudumlayarak için.
04
Şişkinlik
Karnın yemekten sonra gerilmesi, kemerin sıkması. Yeme hızı, çiğ sebze ve baklagil, ağır tabak kombinasyonları ve yavaş mide boşalması en sık nedenlerdir; altta laktoz intoleransı, düşük asit, H. pylori ya da bağırsak sorunu olabilir.
Olası nedenler
Önce doktora
- • Sürekli ve giderek artan şişkinlik
- • İstemsiz kilo kaybı
- • Gece uyandıran ağrı
Bugün ilk üç adım
- 1Sebzeyi çiğ yerine buharda ya da haşlanmış yiyin.
- 2Tabağı sadeleştirin: tek protein, ölçülü nişasta, pişmiş sebze.
- 3Yemekten sonra 10 dakika yürüyün; uzanmayın.
05
Gaz
Bağırsakta biriken ve rahatsızlık veren gaz. Baklagil, bazı sebzeler, süt ürünleri (laktoz), tatlandırıcılar ve hava yutma başlıca kaynaklardır; mikrobiyota dengesi ve bağırsak hareketi de belirler.
Olası nedenler
Bugün ilk üç adım
- 1Baklagili bir gece ıslatın, suyunu değiştirin, iyi pişirin, küçük porsiyonla başlayın.
- 2Bir hafta mide günlüğüyle hangi besinin gaz yaptığını izleyin.
- 3Şekersiz sakız ve 'light' ürünlerdeki tatlandırıcıları azaltın.
06
Bulantı
Mide boşluğunda rahatsızlık ve kusma isteği. Gastrit, safra reflüsü, yavaş mide boşalması, ilaçlar, stres ve regl dönemi hormonları bulantıyı artırır.
Bugün ilk üç adım
- 1Mideyi boş bırakmayın; az ve sık, sade öğünler.
- 2Çok sıcak, çok yağlı ve kokulu yemeklerden bu dönemde uzak durun.
- 3Ilık, hafif bir zencefil çayı deneyin; az miktarla başlayın.
07
Erken doyma ve dolgunluk
Birkaç lokmadan sonra 'bir şey oturdu' hissi; mide yavaş boşalıyor demektir. Gastrit, düşük asit, gastroparezi ve stresle ilişkilidir; sıkı porsiyon kısıtlaması tabloyu büyütür.
Bugün ilk üç adım
- 1Günde 5–6 küçük öğün; büyük tabak yerine sık ve az.
- 2Sıvıyı yemekle değil, öğün aralarında alın.
- 3Katı yerine yumuşak ve sulu formlar: çorba, püre, yoğurt.
08
Boğazda takılma hissi ve gıcık
Boğazda yumru hissi, sürekli boğaz temizleme, gıcık. Mide yanması olmadan görülen bu tablo sessiz reflünün (LPR) tipik belirtisidir.
Bugün ilk üç adım
- 1Akşam geç yemeği ve yatmadan önce atıştırmayı kesin.
- 2Kahve, çikolata, nane ve gazlı içeceği azaltın.
- 3Boğaz temizleme refleksini yutkunma ve bir yudum suyla değiştirin.
09
Ses kısıklığı ve gece öksürüğü
Sabah kısık ses, gece uyandıran kuru öksürük. Reflü içeriğinin gırtlağa ulaşması ses tellerini tahriş eder; astım ya da sinüzit sanılıp gözden kaçabilir.
Olası nedenler
Önce doktora
- • 3 haftadan uzun süren ses kısıklığı (KBB değerlendirmesi)
- • Nefes darlığı
Bugün ilk üç adım
- 1Yatak başını yükseltin; sol yana yatın.
- 2Akşam öğününü hafifletin; yatmadan 3 saat önce bitirin.
- 3Sigara ve alkolü bırakın; alkol kapakçığı gevşetir.
10
Ağız kokusu
Diş ve diş eti sağlıklıyken süren koku; reflü, H. pylori, düşük mide asidi ve yavaş sindirimle ilişkili olabilir. Tek başına tanı değildir.
Olası nedenler
Bugün ilk üç adım
- 1Önce diş hekimi; dil ve diş eti kaynaklı nedenler dışlanmalı.
- 2Uzun açlığı ve geç saatte ağır yemeği azaltın.
- 3Su tüketimini artırın; ağız kuruluğu kokuyu büyütür.
11
Mide ağrısı
Karın üst-orta bölgesinde kemirici, kazınma ya da keskin ağrı. Aç karnına artıp yemekle hafifleyen ağrı onikiparmak bağırsağı ülserini, yemekle artan ağrı mide ülseri ve gastriti düşündürür.
Olası nedenler
Önce doktora
- • Siyah ya da kanlı dışkı
- • Kanlı kusma
- • Ani ve şiddetli karın ağrısı (acil)
Bugün ilk üç adım
- 1Ağrı kesiciyi (NSAİİ) aç karnına ve doktorsuz kullanmayın.
- 2Mideyi uzun süre boş bırakmayın; küçük ve düzenli öğünler.
- 3'Doğal çözüm' kürlerinden (kudret narı, lahana suyu, karbonat) uzak durun.
12
Kabızlık ve ishal dönüşümü
Bağırsak düzeninin bozulması; mide koruyucular, antibiyotik, tek tip haşlama beslenme, düşük lif ve regl hormonları etkiler. Mideyi korurken bağırsağı feda etmemek gerekir.
Olası nedenler
Önce doktora
- • Dışkıda kan
- • 6 haftadan uzun süren düzen değişikliği
- • Gece ishali
Bugün ilk üç adım
- 1Lifi pişmiş kaynaklardan kademeli artırın: yulaf, kabak, havuç, muz.
- 2Günde 1,5–2 litre su; güne ılık suyla başlayın.
- 3Haftalarca aynı haşlama tabağında kalmayın; çeşitlendirin.
13
İştahsızlık ve istemsiz kilo kaybı
Yemeden korkma, küçülen porsiyon ve düşen emilim birleşince tartı düşer; yorgunluk, saç dökülmesi ve halsizlik eşlik eder. İstemsiz kilo kaybı tek başına alarm belirtisidir.
Olası nedenler
Önce doktora
- • 6 ayda vücut ağırlığının %5'inden fazlasını kaybetmek
- • Yutma güçlüğü
- • Gece terlemesi
Bugün ilk üç adım
- 1Önce hekim: kan değerleri ve gerekirse endoskopi.
- 2Her öğünde tolere edilen bir protein; sık ve küçük öğün.
- 3Sıvı kalori: ev çorbası, yoğurtlu içecek, yulaf lapası.
Beslenmeden önce hekim: acil işaretler
Aşağıdakilerden biri varsa bu sayfadaki adımları beklemeyin; acil servise ya da hekiminize başvurun. Beslenme planı tıbbi değerlendirmenin yerine değil, sonrasına kurulur.
- Kanlı ya da kahve telvesi görünümünde kusma
- Siyah, katran gibi dışkı
- Ani başlayan, şiddetli ve geçmeyen karın ağrısı
- Kola, çeneye ya da sırta yayılan göğüs ağrısı, terleme, nefes darlığı
- Yutma güçlüğü ya da yutarken takılma
- Diyet yapmadan 6 ayda vücut ağırlığının yüzde 5'inden fazlasını kaybetmek
Önemli: Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; tıbbi tanı veya tedavinin yerine geçmez. Şikayetleriniz için önce bir hekime başvurun; beslenme planı tıbbi tedaviyi tamamlar.
Ön görüşme formu 3 dakika sürer.
Şikayetlerini, varsa doktor tanını ve günlük düzenini anlat; sana özel dönüş yapılır ve sürece uygunluğun birlikte değerlendirilir. Ücretsizdir.
Paylaştığın sağlık bilgileri yalnızca açık rızanla, yalnızca danışmanlık için işlenir.